نمونهاي از يك Business Model ساده
از آنجا كه هدف از راهاندازي اين وبلاگ، تهيهي مجموعهاي از مطالب آموزشي و كاربردي بوده، تصميم بر اين گرفتم تا مثالهايي كاربردي از مقولهي Business Model مطرح نمايم.
در شروع با مثالهايي خارج از دنياي تجارت الكترونيك شروع خواهم كرد. چرا كه به دليل شناختهشدن اين مشاغل، امكان درك و تصور آن بهتر صورت ميگيرد.
ما مطابق اصولي كه قبلا نكات آموزشي آن گفته شد، اين مثال را پيش خواهيم برد.
همانطور كه اشاره شده بود، يك Business Model ميتواند بر اساس يكي از روشهاي زير طراحي شود:
1- نوآوري: يكBusiness Model براي اولين بار با فكر و ايدهاي نوآورانه طراحي گردد.
2- احياء: يك Business Model قديمي مجدد احياء گردد.
3- تغيير: يك Business Model موجود با كمي تغيير در يكي از شش اصل مربوط به طراحي، به Business Model جديدي تبديل گردد.
4- اتخاذ: يك Business Model به صورت كامل براي شغل ديگر و يا كشوري ديگر مورد استفاده قرار گيرد.
شش جزء اصلي يك Business Model نيز عبارتند بودند از:
1- جايگاه ارزشي Value Proposition
2 - بخش بازار Market Segment
3- ساختار زنجيره ارزش Value Chain Structure
4- توليد سود و حاشيه Revenue Generation And Margine
5- جايگاه در شبكه ارزش Position In Value Network
6- استراتژي رقابت Competitive Strategy
با مقدمه بالا، ميخواهيم يك Business Model براي شغل خشكشويي طراحي نماييم. در طراحي اين Business Model صرفا از مقدمه بالا استفاده ميكنيم.
"خدمات خشكشويي را درب منازل مشتريان ارائه دهيم و از اين طريق كسب درآمد نموده و به حجم انبوهي از مشتريان دست يابيم."
طبق گفتههاي قبلي Business Model مربوط به اين شغل فقط و فقط يك پاراگراف است. يعني چيز پيچيدهاي نبوده و نيست.
اين Business Model را ميتوان نوعي اتخاذ دانست، چرا كه مثلا همين حالا مشاغلي مثل پيتزافروشيها اين كار را انجام ميدهند و ميتوان اين گونه تلقي كرد كه ما اين متد را از آن شغل براي شغل جديد خود اتخاذ نمودهايم.
و هم ميتوان آن را بر مبناي تغيير در اجزاء Business Model قبلي شغل خشكشويي تلقي نمود. چرا كه ما با طراحي اين Business Model عملا در اجزاء آن تغيير ايجاد كردهايم. از بخش بازار گرفته تا استراتژي رقابت.
شيوهي اجراء:
ما در اجرا نمودن اين Business Model اصلا نيازي به تشكيل و تاسيس يك خشكشويي نخواهيم داشت. چرا كه راهاندازي يك مكان كوچك براي اين امر علاوه بر نياز به تخصص و تجربه، مجوزهاي قانوني خود را ميطلبد و سرمايهي زيادي را هم درگير مينمايد.
يعني ما ميخواهيم بدون راهاندازي مكاني براي خشكشويي Business Model فوق را اجرا نماييم.
شرح داستان:
"ما با خشكشوييهاي موجود مذاكره نموده و بهترين خدمات را با كمترين هزينه، به شرط حجم زياد كار از آنها مطالبه مينماييم. كار با هم بسيار بر آنها سفت و سخت ميگيريم. اگر موافقت نكردند، به دليل وجود رقابت سنتي كه بين آنها وجود دارد، سراغ ديگري ميرويم.
تمام امتيازهايي را كه از آنها ميگيريم در اختيار مشتريان خود قرار ميدهيم. يعني عملا مشتريان آيندهي ما لباس حاضر و آمادهي خود را درب منزل خود با قيمتي كمتر از آنچه قبلا پرداخت ميكردند، دريافت خواهند كرد. قوانين محكمي هم براي خشكشوييها وضع ميكنيم كه مثلا اگر به فلان لباس مشتري آسيب برسد، بايد كاملا آنرا تعويض نموده و خسارت آن را بپردازد. حتي ميتوانيم بعد از داشتن حجم انبوهي از مشتريان، اين قوانين را سختتر هم بكنيم.
و اما مسئلهي حمل و نقل لباسها.
براي اين كار هم نيازي به خريد ماشين و سرمايهگذاري نداريم. مناسبترين ماشين براي حمل عمودي لباسها را براي اين موضوع، با راننده مجرب و امانتدار دعوت به كار مينماييم. براي آنها هم قوانين مخصوصي وضع ميكنيم. در ساعات مقرر لباسها را جمعآوري نموده و بعد از انجام خدمات توزيع نمايند. برخورد مناسب و ...
همه و همه به صورت كارمزد. كار بيشتر، مزد بيشتر.
يادآوري ميشود كه در ابتداي كار كه هنوز حجم قابل توجهي از مشتريان را جذب نكردهايم، كار كمي دشوار خواهد بود، اما بعد از آن شما با اتكا بر اين حجم از مشتري ميتوانيد علاوه بر پوشش دادن تمام هزينههاي خود و در نظر گرفتن سود قابل توجه، خدمات را ارزانتر، سريعتر در اختيار مشتريان خود قرار دهيد. حتي براي يك پيراهن.
بررسي جوانب مختلف Business Model
مزيت از ديدگاه مشتري
مشتري هزينهي كمتري ميپردازد. در وقت خود صرفهجويي ميكند. ترافيك كاهش مييابد. نياز به جمعآوري لباسهاي كثيف و چروك براي ارسال هفتگي آن به خشكشويي ندارد و ميتواند حتي يك پيراهن را ارسال نمايد. تعهدات و تضمينهاي بهتري در برابر ارائهي خدمات در اختيار دارد.
مزيت از ديدگاه ما
خيلي سريع قابل توسعه است. براي ارسال اين خدمات به مناطق مختلف شهري، كافي است با خشكشوييهاي موجود در ساير مناطق نيز باب مذاكره را باز نماييم. هزينههاي راهاندازي و تاسيس را نميپردازيم. سرمايهگذاري كلان نميكنيم.
انعطاف Business Model و ساير مزاياي آن
همانگونه كه ميدانيد لباسهاي اطوكشيده نياز به كاور دارند. ما براي تبليغات موثر و مناسب ميتوانيم پيشنهاد طراحي و توليد اين كاورها را به اسپانسرها بدهيم. آنها تبليغات خودشان را بر روي كاورها انجام ميدهند. آرم و نام و نشاني ما هم درج ميشود. كاورها را هم به صورت رايگان در اختيار ما قرار ميدهند. در عوض ما هم آنها را رايگان برايشان توزيع مينماييم. آن هم توزيعي موثر و بههنگام.
طبق تحقيقي كه در دانشگاه MIT انجام شده است، اين Business Model ميتواند يك Business Model چند وجهي باشد.
بررسي اين موضوع را مطابق جدولي كه قبلا ارائه شده بود، به عهدهي شما خواننده محترم ميگذارم.
قطعا Business Model فوق ميتواند با جزئيات بيشتري مورد بررسي قرار گيرد و بهينهسازي شود. شما نيز ممكن است بتوانيد پيشنهاداتي براي اصلاح و كاربرديتر نمودن آن ارائه دهيد. نهايت سپاس را از ارتباط شما خواهم داشت و مشتاقانه منتظر Business Model طراحي شدهي شما هستم تا آنها را به عنوان مثالهايي كاربردي در وبلاگ قرار دهم.
